Stadsrekening 2016
PCPortal

European Green Capital 2018

De Europese Commissie heeft in 2016 Nijmegen de titel European Green Capital 2018 toegekend. Een beloning voor consistent, vooruitstrevend en integraal milieubeleid van de stad, maar zeker ook een beloning voor de vele partijen die zich actief inzetten voor een duurzame stad. Nijmegen is de eerste Nederlandse stad en de eerste middelgrote stad die deze prestigieuze titel heeft verworven. Adel verplicht ook: we staan nu aan de lat om de duurzame voorbeelden uit te dragen naar andere Europese steden, maar vooral ook duurzaamheid in Nijmegen zelf verder aan te jagen en projecten te versnellen. We hebben vijf inhoudelijke thema’s voor dit bijzondere jaar vastgesteld. Dit zijn energietransitie, circulaire economie, gezonde en leefbare stad, duurzame mobiliteit en klimaatadaptatie/water. In 2018 zullen we op deze thema’s met diverse partners kennis delen, innovaties aanjagen en zorgen voor nieuwe verbindingen.  

Duurzame stedelijke ontwikkeling

Zowel internationaal, nationaal als lokaal is het besef doorgedrongen dat we binnen enkele decennia volledig af moeten van het gebruik van fossiele brandstoffen. De opgave om van het gas af te komen voor o.a. alle nieuwe en bestaande woningen is van ongekende omvang.
In 2016 zijn we volop doorgegaan om het warmtenet uit te breiden naar de bestaande stad, op de eerste plaats naar het stationsgebied. Daarvoor hebben een warmteplan gemaakt. Op regionaal niveau is een warmteregisseur aangetrokken.
Met woningcorporaties zijn afspraken gemaakt over het verduurzamen van sociale huurwoningen en deze vastgelegd in de prestatie-overeenkomsten. Deze afspraken hebben landelijke erkenning gekregen door toekenning van de Stookjerijktrofee 2016.  We hebben een procesregisseur geworven die corporaties gaat ondersteunen met de verduurzaming van hun woningvoorraad. We stimuleren individuele woningeigenaren met goedkope leningen voor duurzame maatregelen aan hun woning. Het loket duurzaam wonen ondersteunt de particuliere woningeigenaren en is nu geregionaliseerd.

De eerste 4 windturbines zijn in 2016 door een regionale leverancier gebouwd en leveren nu elektriciteit voor ruim 7000 huishoudens. Het windpark is volledig eigendom van burgers uit de regio en wordt gezien als een bijzonder succesvol crowdfunding project. De energie wordt door een Nijmeegs bedrijf doorgeleverd aan huishoudens.

De aanscherping van onze duurzaamheidsambities hebben we voorbereid. We maken hierbij een koppeling met de voorbereiding van de stedelijke Omgevingsvisie. Als voorbeeld voor de toekomstige werkwijze onder de Omgevingswet is hiervoor de pilot ‘Green City’ ontwikkeld.

Met behulp van provinciale en gemeentelijke subsidies hebben honderden bewoners hun eigen woning aangepakt (isolatie, zonne-energie, etc.). De ondersteunende subsidies hebben we eind 2015 beëindigd. In de plaats daarvan hebben we het gemakkelijker gemaakt om een goedkope gemeentelijke lening te verkrijgen indien voorfinanciering lastig is voor (verenigingen van) woningeigenaren.

Voor de langere termijn optimaliseren we de energie-infrastructuur in nieuwe en bestaande stadsdelen en wijken. Naast zon- en windenergie en gebruik van restwarmte bezien we ook verdere mogelijkheden voor het gebruik van bodem- en bio-energie.

Duurzame economie

We willen in de regio voorop lopen met de ontwikkeling van een circulaire economie. In 2016 is een ambitiedocument opgesteld voor het Rijk van Nijmegen. Voor de vier regionaal sterke sectoren  (maakindustrie, zorg, afval en bouw) zijn analyses van de stofstromen gemaakt en zijn projecten benoemd. Voor de uitvoering worden gelegenheidscoalities samengesteld en een procesregisseur aangesteld in opdracht van een Stuurgroep bestaande uit bestuurders van gemeente Nijmegen, MARN, Dar en ARN BV. In 2016 is ook geïnvesteerd in kennis van de Radbouduniversiteit, om zodoende de kennis over nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen.  De gemeenten Nijmegen, Arnhem, Duiven, Renkum en Lingewaard hebben nauwer samengewerkt om vijf innovatiehubs (oa het Engieterrein en IPKW Arnhem) verder te ontwikkelen tot innovatieve hot spots in energie en circulaire economie.

In het kader van de landelijke Agenda Stad hebben we de Citydeal Gelrestad gesloten. In deze citydeal zijn 21 partijen overeengekomen om aan de sectoren energie, voeding en gezondheid een extra impuls te geven. Via vijf actiesporen werken de partijen bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van proeftuinen voor innovaties en , gezamenlijke aanbestedingen die transities in de sectoren versnellen.

Goede praktijkvoorbeelden zijn de gezamenlijke aanbesteding voor energie van 17 gemeenten (door nieuwe, duurzame regionale bronnen opgewekt)  en het vervoer voor bijzondere doelgroepen (leerlingenvervoer, maatwerkvervoer). De voertuigen die hiervoor worden ingezet rijden bijna allemaal op groengas en elektriciteit.
Ook hebben we het landelijke Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen ondertekend.

Leefbare stad

Hoewel de wettelijke normen voor lucht in Nijmegen niet worden overschreden is het belangrijk voor de gezondheid van mensen dat we streven naar een verdere reductie van luchtemissies. In 2016 heeft onze raad een roetreductienorm vastgesteld. Met deze norm willen we een relatieve afname van de hoeveelheid roet in de tijd realiseren. We betrekken inwoners bij het meten van de geluid- en luchtkwaliteit. Het project  ‘smart emissions’ is verkozen tot “slimste” project van Nederland en heeft ook in het buitenland erkenning gekregen.  
We hebben meegewerkt aan de ontwikkeling van de Stookwijzer, een app die tips geeft hoe je slim kunt stoken, waardoor luchtverontreiniging wordt verminderd.

Ook onze inzet op duurzame mobiliteit heeft in 2016 veel aandacht gehad. We gaan door met de ontwikkeling van snelfietsroutes en ook willen we meer ruimte creëren voor fietsen in de binnenstad. In het voorjaar van 2016 zijn we uitgeroepen tot Fietsstad van Nederland en samen met Arnhem bereiden we het wereldfietscongres Velocity voor dat in 2017 gaat plaatsvinden.

In onze aanpak ‘Groen verbindt’ werken we aan de duurzame kwaliteit en spreiding van groen in de stad samen met bedrijven en bewoners. Op de voormalige locatie van de Noviokassen hebben we een voedselbos aangeplant en in Nijmegen-Noord hebben we samen met de Stichting Co-bomen aan nieuwe bewoners fruitbomen uitgedeeld.

We hebben met het vaststellen van het Rioleringsplan (2017-2023) ons beleid voor de watertaken vernieuwd waarbij we de focus op het klimaatbestendig maken van de stad hebben versterkt.