Stadsrekening 2016
PCPortal

De bereikbaarheid van de stad is op peil gebleven; gedragsbeïnvloedingsmaatregelen staan stevig in de steigers

Het economisch herstel heeft geleid tot een versnelling van de woningbouw en een gestage groei van de Nijmeegse bevolking. Dat veroorzaakt ook een toename van de verkeersintensiteiten. Dit komt overeen met het landelijke beeld, waarin de files weer toenemen en bussen en treinen in de spits vaak overvol zijn.  
Voorts zijn we verder gegaan met de verbeteringen van de doorstroming op de S100. Wij hebben zwaar ingezet op het regionale samenwerkingsprogramma “Beter Benutten”, waarbij Rijk, Provincie, gemeenten, bedrijven en organisaties, maar ook burgers in de regio samenwerken aan een betere bereikbaarheid. Het accent in dit programma ligt op het mobiliteitsgedrag in de spits en het optimaal benutten van auto, fiets en openbaar vervoer. Inmidddels werkt 17% van de werknemers in de regio minimaal een dag per week thuis; in 2014 was dat nog 10%. In Nijmegen richten we ons – samen met werkgevers en bewonersorganisaties - op de deelgebieden Heijendaal, Centrum, het CWZ en Westkanaaldijk. Zo is in november in Nijmegen-West gestart met het project Fiets mee voor je buurt, waarbij deelnemers door meer op de fiets te gaan meesparen voor een doel in de wijk. Ook buiten de stad constateert TNO in de Economische Wegwijzer 2015 dat wegen in de omgeving van Nijmegen niet voorkomen in de top 20 van trajecten met de meeste economische schade voor het vrachtverkeer.

Binnenstad, meer ruimte voor voetganger, fietser en consument

In 2016 hebben we met een groot aantal belanghebbenden gewerkt aan het onderzoek naar de mogelijkheden om de voetganger, fietser en consument meer ruimte te geven in de Nijmeegse binnenstad. Een aantal moties was daarvoor de aanleiding. In het proces is intensief samengewerkt met ondernemers, bewoners en bezoekers van de binnenstad. Tevens is een klankbordgroep vanuit de gemeenteraad nauw betrokken bij het proces en de vorderingen daarin. Dit leidt tot een voorstel met maatregelen op de korte, middellange en lange termijn die aan de Raad in het eerste kwartaal van 2017 worden voorgelegd.

Fietsstimuleringsbeleid succesvol; Nijmegen fietsstad 2016

Op basis van het coalitieakkoord is in de Stadsbegroting € 5 mln. gereserveerd om een extra impuls te geven aan het stimuleren van het fietsgebruik. In het Fietsstimuleringsplan 2015-2018 hebben wij nieuwe accenten in het fietsbeleid vastgesteld. Wij zoeken bij de uitwerking en invulling hiervan nadrukkelijk de samenwerking met de burgers en deskundigheid in de Nijmeegse samenleving. Wij hebben dit vervolgens vertaald in een programmering voor de jaren 2016-2018.  De overgang van de co-financieringsmogelijkheden van de regionale snelfietsroutes van de voormalige Stadsregio naar de Provincie vraagt op onderdelen wel een herbezinning op ons en het regionale  beleid welke een constante dialoog vraagt.
Ons beleid om het fietsgebruik te stimuleren is succesvol gebleken: mede dankzij alle investeringen in nieuwe snelfietsroutes en fietsinfrastructuur en stallingen is het fietsgebruik naar het werk en de binnenstad de afgelopen jaren onverminderd hoog gebleken, hoewel het autogebruik niet is afgenomen. In 2015 betrof dat 67% ten opzichte van 50% in 2005 (Stads- en wijkmonitor 2015). De ontwikkelingen in Nijmegen en de regio zijn niet onopgemerkt gebleven. De samenwerking in de regio wordt landelijk geprezen; Nijmegen is uitgeroepen tot Fietsstad 2016 en mede door de inspanningen van de partners in de regio zal in 2017 in de regio Arnhem-Nijmegen met ondersteuning van de provincie Gelderland het wereldwijd internationaal gerenommeerde Velo-city fietscongres plaatsvinden.
In 2016 zijn diverse onderdelen van de snelfietsroute Beuningen – Heijendaal in gebruik genomen, waaronder het traject Graafseweg – Goffertpark; voor de aansluitende route via de Oude Molenweg en de route door Kinderdorp Neerbosch zijn de voorbereidingen gestart. Van de snelfietsroute (Verlengd) Rijnwaalpad zijn de onderdelen Griftdijk-Zuid en Traianusplein gerealiseerd; voor de aansluitende route tussen Traianusplein en campus alsook voor de fietsverbinding via de Waalbrug zijn de voorbereidingen gestart. Van de snelfietsroute Nijmegen – Wijchen zijn de onderdelen Streekpad, oversteek bij station Goffert en een deel van de Hatertseveldweg gerealiseerd; voor de resterende onderdelen van de Hatertseveldweg alsook voor de Graafseweg zijn de voorbereidingen gestart. Op dit moment is zo’n 50 kilometer van de beoogde 80m kilometer snelfietsroute in de regio gerealiseerd.

Aanpak stations Nijmegen en Nijmegen Heijendaal op het goede spoor; gebruik bussen groeit

Met de dienstregeling die in december 2016 is gestart, is onze regio beter bereikbaar per trein: de IJssellijn tussen Zwolle en Roosendaal is versneld doordat niet meer op de stations tussen Arnhem en Nijmegen wordt gestopt. Daarvoor in de plaats rijdt viermaal per uur een sprinter Wijchen – Arnhem. Daarmee is het oorspronkelijke plan van Stadsregiorail uitgevoerd.
Voor station Heijendaal is in 2016 samen met provincie Gelderland een scenariostudie uitgevoerd voor de opwaardering van het station, in samenspraak met een groot aantal belanghebbenden, waaronder de bewoners. Dit heeft er mede toe geleid dat dit project als strategisch project is opgenomen in het Bestuursakkoord dat we hebben afgesloten met de provincie. Ook station Nijmegen is daarin opgenomen als strategisch project. In 2016 hebben we voor station Nijmegen een programma van eisen gemaakt, waarmee in 2017 referentie- en schetsontwerpen worden gemaakt. In 2018 moet dat leiden tot een principebesluit bij ProRail over Programma Hoogfrequent Spoor en bij de gemeente over de aanpak van de stationsomgeving, zowel aan de west- als de oostzijde.
Het aantal reizigerskilometers van Breng laat nog elk jaar een stijging zien als resultaat van onze investeringen in de infrastructuur en de keuzen van Breng en de provincie om de middelen meer in te zetten op de verbindingen met de hoogste vervoersvraag. Omdat dat betekent dat de verbindingen met een beperkte vervoersvraag lagere frequenties krijgen of zelfs verdwijnen, is Breng met een proef van een jaar gestart met Breng Flex: een flexibel systeem dat op aanvraag vervoer van halte tot halte biedt, zonder vaste route. Dit systeem zien wij als een potentieel erg interessante oplossing voor de ‘onderkant van de markt’.

Uitvoering maatregelen Parkeernota verloopt goed

De uitvoering van de maatregelen van de Parkeernota heeft ertoe geleid dat de laatste jaren de tevredenheid van de bezoekers over de parkeercapaciteit en de tarieven gestaag stijgt. Centrale thema’s hierbij zijn  digitalisering en klantvriendelijkheid. Bezoekers aan het stadscentrum (Nijmegenaren en niet-Nijmegenaren) oordelen veel gunstiger over de parkeercapaciteit in de binnenstad; deze krijgt inmiddels bijna een ruime voldoende. Dit is een vol rapportpunt hoger dan in 2012. Zelfs over de traditioneel kritisch beoordeelde parkeertarieven zijn de bezoekers veel tevredener geworden (+0,8 rapportpunt) (Stads- en wijkmonitor 2016).
Steeds meer klanten maken gebruik van gericht mobiel parkeren met als gevolg dat de betalingsbereidheid groot is. Een hogere betalingsbereidheid leidt onherroepelijk tot minder fiscale opbrengsten uit parkeerboetes.
De introductie van de nieuwe bezoekersvergunning is zonder noemenswaardige problemen verlopen. Dit blijkt uit het kleine aantal klachten wat hierover is binnengekomen tijdens het introductiejaar (minder dan 1% van de gebruikers). Tevens blijkt dat 97% van onze klanten gebruik maakt van de digitale dienstverlening. Uit een klantonderzoek blijkt verder dat het digitale loket positiever scoort dan het fysieke loket.
Bij minder dan 1% van het aantal gebruikers bleek het maximaal aantal te gebruiken bezoekersuren onvoldoende.

De Mantelzorgvergunningsregeling is uitgebreid. Het afgelopen jaar hebben we 20 mantelzorgvergunningen

verleend.
De procedure voor het aanvragen en verstrekken van de gehandicaptenparkeerkaart is zodanig vereenvoudigd dat de klant nog maar één keer aan het loket hoeft te komen.
We hebben het aantal elektrische laadpalen in de parkeergarages en op straat aanzienlijk uitgebreid, gemoderniseerd en beter voor de klant inzichtelijk gemaakt. In Nijmegen zijn er in totaal 37 elektrische laadpalen op straat beschikbaar. De elektriciteit voor de nieuwe oplaadpalen wordt duurzaam opgewekt. Daardoor is er in het geheel géén CO2-uitstoot. Dat past in de ambitie om de luchtkwaliteit te verbeteren en tot een duurzaam klimaatbeleid te komen.

Duurzame mobiliteit

Ons college heeft in 2016 de Green Deal Autodelen ondertekend. We willen niet alleen insteken op schonere voertuigen, maar ook op minder voertuigen. Auto's en fietsen worden het grootste deel van de tijd niet gebruikt. We zien daarom kansen voor deelfietsen en deelauto's, mits het aanbod wordt vergroot en de het gebruik wordt versimpeld. Zo’n 8% van de Nijmegenaren maakt al gebruik van deelauto’s (2015). We verlenen daarom onze medewerking aan het Europese project SCRIPTS, dat mede uitgevoerd wordt door de Radboud Universiteit. Er wordt een applicatie ontwikkeld waarmee informatie over alle mobiliteitsdiensten kan worden verkregen en waarmee de gebruiker kan plannen, boeken én betalen. Er worden twee pilots in Nijmegen voorbereid. Als die aanslaan, zien wij interessante uitbreidingsmogelijkheden. Met de provincie Gelderland zijn we het overleg gestart om op termijn naar openbaar vervoer zonder uitstoot te gaan. Naast het onverminderd hoge fietsgebruik zijn meer positieve ontwikkelingen op het vlak van duurzame mobiliteit. Ten opzichte van 2013 zijn Nijmegenaren in 2015 tevredener over het openbaar vervoer in hun buurt en is het aandeel ‘schone’ auto’s in Nijmegen in de afgelopen jaren toegenomen.

Verhogen verkeersveiligheid vergt blijvend aandacht

De landelijke ongevallengegevens van de laatste jaren laten een tendens zien waarin het aantal ernstige ongevallen weer lijkt te stijgen in plaats van de  gewenste daling ervan. Vooral de ontwikkeling van de verkeersongevallen onder fietsers en andere kwetsbare weggebruikers blijven onze aandacht vragen. Aangenomen mag worden dat de ontwikkelingen in Nijmegen vergelijkbaar zijn met deze landelijke tendens.  In 2016 is er landelijk een andere manier van registratie van ongevallen ingevoerd, waarbij ook gebruik wordt gemaakt van de gegevens van verzekeringsbedrijven en ziekenhuizen. Daardoor worden méér ongevallen geregistreerd, vooral meer blikschades.
In 2016 hebben we ons beleid voortgezet waarin wij twee sporen volgen: enerzijds standaard de vormgeving van de wegen, paden en kruisingen zo veilig mogelijk maken en anderzijds door gedragsbeïnvloeding en educatie. Beide sporen vergen continu aandacht. Daarbij hebben we in 2016 ons met name gericht op de veiligheid van kwetsbare groepen zoals fietsers, ouderen en scholieren. We hebben op diverse plekken de veiligheid rond scholen verbeterd, met schoolbesturen en verkeersouders overlegd en aangesloten op de campagnes van het ROV Oost-Nederland. Wij hebben daartoe een bijeenkomst georganiseerd voor alle basisscholen en haar verkeersouders om ze te betrekken bij de acties en de veiligheid in de schoolomgeving. Bij een aantal scholen hebben wij overlegd over mogelijke maatregelen rondom de school. In diverse buurten hebben wij met bewoners overlegd over verkeersveiligheidsvragen waarbij we zowel aandacht hebben gegeven aan aanpassing van de weginrichting als aan het verkeersgedrag.
Wij hebben met de Fietsersbond overleg gevoerd over verbeteringen op fietsroutes en voorts hebben wij twee maal een fietsverlichtingsactie georganiseerd.
Afgelopen jaar deden 1541 kinderen verdeeld over 44 basisscholen mee aan het praktisch verkeersexamen in Nijmegen. Uitgangspunt is dat alle deelnemers die aan het praktisch examen deelnamen ook hebben deelgenomen aan het theoretisch examen.

Waalbrug krijgt volwaardige fietspaden

Uit technisch onderzoek van Rijkswaterstaat is in 2015 gebleken dat de door de gemeente gewenste verbreding van de Waalbrug ten behoeve van het smalle fietspad aan de westzijde niet haalbaar is. In overleg met Rijkswaterstaat zijn alternatieven onderzocht, waarbij is onderzocht óf en hoe het toch mogelijk is binnen het bestaande profiel de westelijke fietsverbinding op de brug te verbreden. Daarop is begin 2016 besloten om een tweerichtingsfietspad te realiseren op de huidige stadinwaartse busbaan. Bussen rijden dan mee met het autoverkeer ‘binnen de bogen’, waarbij de doorstroming van het busverkeer moet worden gegarandeerd met behulp van prioriteit bij de verkeerslichten ten noorden van de brug.
In najaar 2016 hebben gemeente Nijmegen en Rijkswaterstaat een bestuursovereenkomst getekend, met daarin afspraken over de beperking van verkeershinder tijdens de renovatie, over het gewenste kwaliteitsniveau van infrastructurele en beeldbepalende onderdelen en over de financiële bijdrage van gemeente Nijmegen (€ 5mln).

De wegenstructuur in de Waalsprong: plussen en minnen

De beoogde wegenstructuur in de Waalsprong is inmiddels nagenoeg afgerond.
Voor de westflank hebben wij in 2016 intensief met de bewoners en belanghebbenden gesproken over de mogelijkheden om de verkeersdruk op de Griftdijk te beperken. Mede op basis van de inbreng en ideeën vanuit de Waalsprongbewoners hebben wij besloten de “knip” in de Griftdijk te verplaatsen naar een locatie ten zuiden van de Terralaan en deze in eerste instantie alleen tijdens de spitsen in te stellen. Voorts hebben we naar aanleiding van de klachten van de aanwonenden besloten met spoed maatregelen te treffen om het vrachtverkeer via de Griftdijk te beperken.
Voor de oostflank hebben wij mede naar aanleiding van een motie van de Raad opnieuw bij de provincie gepleit voor een provinciale bijdrage in de investeringskosten van de Dorpensingel. Provinciale Staten hebben in november negatief besloten over een motie hierover. Dit standpunt is bevestigd in een bestuurlijke overleg met de provincie Gelderland nadien met als motivering dat de problematiek een zaak is van de gemeenten Lingewaard en Nijmegen.

In 2016 hebben wij regelmatig met de gemeente Lingewaard overleg gevoerd over hun voorstel om de “Ressens variant” uit te voeren als alternatief voor de Dorpensingel. In december heeft de Raad van Lingewaard besloten nog niet te kiezen en vooralsnog alle opties open te houden in afwachting van de effecten van de doortrekking van de A15. Voor de problematiek op de bestaande route is dit voor ons aanleiding geweest om op korte termijn maatregelen te onderzoeken die de snelheid van het autoverkeer moeten beperken.